0
04136674922

منشور پروژه چیست؟

منشور پروژه (Project charter)، سندی است که دلایل انجام پروژه، الزامات، اهداف و سطوح اختیارات مدیر پروژه را مشخص و ذینفعان اصلی را شناسایی می‌کند. به‌ صورت کلی منشور پروژه یک طرح اولیه‌ای است از نقش‌های موجود در پروژه و مسئولیت آن‌ها، اهداف اصلی که اجرای پروژه در جهت دست‌یابی به آن‌ها می‌باشد، شناسایی ذینفعان اصلی پروژه و همچنین معرفی مدیر پروژه و اختیارات او در هنگام اجرای پروژه.

 

مدیر پروژه به کمک منشور به تیم پروژه و ذینفعان توضیح می‌دهد که چرا پروژه مورد نیاز است، در چه بازه زمانی انجام خواهد شد، منابع موردنیاز آن چیست و اجرای موفق پروژه چه میزان به رشد و ارتقاء سازمان کمک خواهد کرد.

 

منشور پروژه یک‌ بار ایجاد و پس از آن، به ندرت اصلاح می‌شود، جز در مواردی که تغییری اساسی در محیط، محدوده منابع، بودجه و یا ذینفعان پروژه به وجود آید. این سند پیش از آغاز پروژه، توسط حامی/آغازگر پروژه صادر و مورد تایید قرار می‌گیرد. پس از آن، حامی پروژه منشور را به سازمان ارائه می‌دهد و تایید مسئولان بالاتر را دریافت می‌کند. بهتر است در این مرحله مدیر پروژه مشخص شده باشد و در کنار حامی پروژه با مشارکت یکدیگر این سند را تهیه کنند.

 

بر اساس ویرایش ششم PMBOK منشور پروژه خروجی فرایند توسعه منشور پروژه (Develop Project Charter) است که در گروه فرایندهای آغازین (Initiating) و تحت حوزه دانش یکپارچه‌ سازی مدیریت پروژه (Project Management Integration) تهیه می‌گردد. لذا می‌توان گفت که این دستاورد جزء اصلی‌ترین و اولین دستاوردهایی است که در شروع هر پروژه تهیه شده و اهمیت آن تا حدی است که شروع یک پروژه بدون آن مجاز نمی‌باشد. دلیل آن نیز مشخص است زیرا اگر از همان ابتدای پروژه توافق شفاف بر روی فرضیات، محدودیت‌ها، اختیارات مدیر پروژه و اهداف و خواسته‌های ذینفعان کلیدی صورت نگرفته باشد تمامی مراحل بعدی انجام شده توسط مدیر پروژه و تیم پروژه می‌تواند با عدم پذیرش و رضایت ذینفعان پروژه روبرو گردد.

 

 

فرایند تدوین منشور پروژه در پروژه‌هایی که دارای چندین فاز می‌باشند در ابتدای هر فاز مورد اجرا قرار می‌گیرد تا مشخص شود که آیا تصمیم‌های گرفته شده و تعیین شده در منشور پروژه هنوز هم دارای اعتبار می‌باشد یا خیر. همچنین دستاورد منشور پروژه می‌تواند به عنوان یک ملاک رسمی در جهت مجاز بودن به ادامه پروژه نیز به‌ کار گرفته شود، زیرا اهداف اصلی پروژه و نیز نیازمندی‌های ذینفعان کلیدی پروژه در آن آورده شده است.

 

 

 

 

با توجه به مطالب ذکر شده در بالا، عناوین اطلاعاتی آورده شده در درون دستاورد منشور پروژه می‌تواند بر اساس استانداردهای موجود در هر پروژه یا نوع و اندازه پروژه‌ای که اجرا می‌گردد متفاوت باشد، لذا در ادامه عناوین مهم مورد استفاده در منشور پروژه که در بسیاری از پروژه‌ها کاربرد دارند، معرفی می شوذ:

 

 

  • عنوان پروژه

 

در این قسمت عنوان پروژه به‌صورت فارسی/ انگلیسی و یا در صورت موجود بودن هر دو مورد آورده می‌شود. همچنین در صورت وجود نام اختصاری برای پروژه، عنوان نام اختصاری نیز در این قسمت آورده می‌شود. روش بیان در این قسمت به شکل زیر می‌تواند باشد.

 

 

  • توصیف پروژه

 

در این قسمت، ترجیحاً در قالب یک پاراگراف به توصیف پروژه پرداخته می‌شود. این توصیف می‌تواند در برگیرنده موارد زیر باشد:

 

▪ بیان کلی مشکل/صورت مسئله
▪ بیان علل اصلی نیاز به تعریف این پروژه
▪ بیان اهدافی که به‌واسطه این پروژه می‌خواهیم به آن‌ها دست پیدا کنیم.

 

 

  • مدیر پروژه و سطح اختیارات

 

در این قسمت نام و نام خانوادگی شخصی که مسئولیت مدیریت پروژه را دارد، آورده می‌شود. همچنین اختیارات مدیر پروژه در ادامه ذکر می‌گردد که می‌تواند در جهت خوانایی و درک بهتر، سطوحی را برای این اختیارات تعیین نمود. این اختیار باید جامع و با نگرش واقعی باشند تا در مدیریت تیم و پروژه به شخصی که مسئولیت مدیریت پروژه داده شده است، کمک کند.

 

 

  • نیازهای کسب و کار

 

در این بخش نیازهای اصلی کسب و کار و اهداف اصلی و فرعی که از اجرای این پروژه به‌دست می‌آید مطرح می‌گردد.

 

 

  • توجیه اقتصادی پروژه

 

در این قسمت توجیه اقتصادی برای پروژه آورده می‌شود. این بخش بحث‌های مالی و بودجه‌ای پیش‌بینی شده و مورد توافق در شروع و نیز اهدافی که با بحث‌های مالی پروژه در ارتباط می‌باشند را در بر می‌گیرند.

 

 

  • منابع موجود

 

در این لیست کلیه منابع انسانی و غیر انسانی که به‌ صورت پیش فرض در اختیار پروژه قرار خواهند گرفت آورده می‌شود. پیشنهاد می‌گردد در صورت امکان در مورد منابع به‌ویژه نوع انسانی آن مواردی از قبیل تخصص و نقشی که قرار است در پروژه ایفا نمایند نیز آورده شود.

 

 

  • ذینفعان

 

در این قسمت ذینفعان (اصلی) در خارج و داخل پروژه آورده می‌شوند. توجه به این نکته حائز اهمیت است که ذینفعان پروژه به‌ویژه در داخل تیم پروژه در مراحل بعدی (به‌ویژه بخش آغازین پروژه) تعیین می‌گردند و موارد ذکر شده در اینجا شامل ذینفعان شناخته شده تا این مرحله از پروژه است. پیشنهاد می‌گردد تا جایی که امکان دارد این ذینفعان دسته‌بندی شوند تا در مراحل بعد، مدیریت آن‌ها را راحت‌تر سازد.

 

 

  • نیازمندی ذینفعان

 

ذینفعان پروژه به‌ویژه آن‌هایی که نقش‌های اصلی در پروژه ایفا می‌کنند. انتظاراتی از اجرای پروژه دارند که در این قسمت آورده می‌شود. ابن انتظارها باید از زاویه دید و نقطه نظر هر ذینفع در پروژه آورده شوند.

 

 

 

  • دستاوردهای اصلی و محصول نهایی پروژه

 

دستاوردهای اصلی

در این قسمت عنوان‌های مربوط به دستاوردهای اصلی (به‌ویژه از دید ذینفعان کلیدی پروژه همانند مشتری) که تهیه آن‌ها در پروژه حائز اهمیت است، آورده می‌شوند.

 

محصول نهایی

در این قسمت عنوان محصول(های) پروژه که هدف از اجرای پروژه نیز تهیه آن‌ها می‌باشد، آورده می‌شود. محصولات ذکر شده در این بخش باید اهداف پروژه و نیازمندی‌های اعلام شده از سمت ذینفعان را پوشش دهند.

 

 

 

  • محدودیت‌ها و فرضیات پروژه

 

محدودیت‌ها

موانع/شرایط محدود کننده هر چیزی است که وجود آن‌ها باعث شود تا تیم پروژه (به‌ویژه تیم مدیریت پروژه) در تصمیم‌گیری‌های خود با محدودیت مواجه گردد. 

 

فرضیات

فرضیه‌ها در برگیرنده تمام مواردی که وجود آن‌ها با دید درست بودن و صحت داشتن در پروژه‌ها در نظر گرفته می‌شود. 

 

 

 

  •  ریسک‌های اصلی پروژه

 

در این قسمت فهرست ریسک‌های کلان پروژه که می‌تواند اجرا و مدیریت پروژه را با مشکل مواجه سازد، آورده می‌شود. این لیست کامل نبوده و تنها شامل ریسک‌های اصلی است که در شروع پروژه توسط ذینفعان اصلی مطرح شده است و موارد جزئی‌تر به همراه جزئیات مربوط به هر ریسک در هنگام اجرای پروژه به‌ویژه زمان برنامه‌ریزی تهیه می‌گردد. 

 

 

 

  • نقاط پایانی اصلی در پروژه

 

در این قسمت لیست نقاط پایانی اصلی (Major Milestone) و مورد توافق در جهت ارائه دستاوردها و محصولات پروژه آورده می‌شود. این لیست نقاط پایانی اصلی را مشخص کرده که به مدیر پروژه امکان می‌دهد تا در هنگام برنامه‌ریزی برای پروژه و مرحله‌های درونی آن، از اطلاعات این قسمت استفاده نماید و در عمل نقش شرایط محدود کننده را برای تیم مدیریت پروژه ایفا می‌کند.

 

 

منابع مورد استفاده:

دوماهنامه گزارش کامپیوتر، نوشته ساسان نیکوکار
وب سایت pmpiran.com، نوشته مینا یاوری
ارسال دیدگاه